Suplementy na włosy ranking – które naprawdę działają?

Patrzysz na szczotkę pełną włosów i zastanawiasz się, czy tabletki z reklamy naprawdę coś zmienią. Chcesz ranking suplementów na włosy, ale taki, który opiera się na faktach, a nie na obietnicach bez pokrycia. Z tego tekstu dowiesz się, które składniki faktycznie wspierają włosy i jak mądrze wybrać preparat dla siebie.

Suplementy na włosy ranking – co warto wiedzieć przed wyborem?

Suplement na włosy to środek spożywczy, który ma uzupełniać dietę w brakujące składniki, a nie lek leczący chorobę. Kupując kapsułki lub proszek, dostajesz skoncentrowane witaminy, minerały, aminokwasy albo kolagen, ale wciąż działasz na poziomie żywienia, nie farmakoterapii. Ranking suplementów na włosy ma pomóc Ci w bardziej świadomym wyborze produktu, jednak nie zastępuje wizyty u lekarza, badań krwi ani diagnozy przyczyn wypadania włosów.

Zanim wrzucisz do koszyka kolejne tabletki na porost włosów, warto jasno określić, czego możesz po nich oczekiwać. Suplementy mogą wspierać wzmocnienie łodygi włosa, zmniejszyć łamliwość, poprawić gęstość baby hair przy niedoborach i odżywić mieszki od środka, ale potrzebują na to czasu. Pierwsze efekty zwykle obserwuje się po kilku tygodniach, a realnej oceny dokonuje się po 2–3 miesiącach, czasem dopiero po 4–6 miesiącach regularnego stosowania. Preparat, który obiecuje natychmiastowy porost kilka centymetrów w tydzień albo „wyleczenie łysienia androgenowego”, składa obietnice wykraczające poza to, co może dać suplement diety.

Kondycja włosów nie zależy tylko od kapsułki, którą połykasz rano. Na to, jak wyglądają pasma, wpływa ogólny stan zdrowia, gospodarka hormonalna (tarczyca, estrogeny, androgeny), jakość diety, poziom stresu, sen, a także pielęgnacja i mechaniczne obchodzenie się z włosami. Suplementy na włosy są jednym z elementów całego planu dbania o siebie, a nie magicznym zamiennikiem dobrze skomponowanego jadłospisu i leczenia chorób towarzyszących.

Tworząc ranking suplementów na włosy, warto ocenić preparaty według powtarzalnych, przejrzystych kryteriów, a nie wyłącznie według popularności marki czy ładnego opakowania. Do najważniejszych parametrów, które warto wziąć pod uwagę, należą:

• skład i dawki istotnych witamin oraz minerałów wspierających włosy, takich jak biotyna, cynk, selen, miedź, witaminy z grupy B, witamina C i witamina A,
• obecność białkowych składników strukturalnych i ich prekursorów, na przykład aminokwasów siarkowych (L-cysteina, L-metionina), keratyny, MSM czy peptydów kolagenowych,
• jakość ekstraktów roślinnych (np. ekstrakt z pędów bambusa standaryzowany na zawartość krzemionki, ekstrakt z ziela skrzypu, ekstrakt z pokrzywy, AnaGain z pędów grochu),
• obecność markowych, przebadanych surowców, takich jak peptydy kolagenowe VERISOL®, OptiMSM czy TrueMarine, wraz z informacją o ich dawce w porcji,
• bezpieczeństwo składu – rozsądne dawki, brak zbędnych barwników, konserwantów, nadmiaru słodzików i wypełniaczy technologicznych,
• stosunek cena/jakość, czyli realna zawartość aktywnych składników w przeliczeniu na koszt dziennej porcji, a nie na samo opakowanie,
• forma podania dopasowana do Twoich preferencji (kapsułki, tabletki, proszek, płyn) oraz ewentualna wegańskość formuły, brak glutenu czy laktozy.

Dodatkową wartość w rankingu stanowią preparaty, dla których istnieją niezależne badania kliniczne na gotowym produkcie lub zastosowanych w nim markowych składnikach, jak np. konkretne peptydy kolagenowe. Takie dane pokazują, że ktoś faktycznie sprawdził działanie formuły na ludziach, a nie tylko powołał się na ogólną wiedzę o witaminach. Nadal jednak w segmencie suplementów na włosy tego typu badania są rzadkością, a ich liczebność i jakość metodologiczna bywa różna.

Przy wyborze preparatu na włosy nie opieraj się wyłącznie na tym, co poleca influencerka lub koleżanka z pracy. Zawsze sprawdź dokładny skład, dawki i przeciwwskazania danego suplementu oraz porównaj kilka produktów zanim zdecydujesz, który faktycznie pasuje do Twojej sytuacji zdrowotnej.

Czy suplementy na włosy naprawdę działają?

Na pytanie, czy suplementy na włosy działają, nie da się uczciwie odpowiedzieć jednym „tak” albo „nie”. Wszystko zależy od konkretnych składników aktywnych, ich dawki, długości stosowania oraz przyczyny problemu z włosami. Jeśli przyczyną wypadania jest np. niedobór żelaza czy cynku, uzupełnienie tych substancji może dać bardzo wyraźny efekt. Przy łysieniu androgenowym u osoby z silną skłonnością genetyczną, sama kapsułka z biotyną będzie miała jedynie działanie wspierające ogólny stan włosa, a nie zatrzymujące miniaturyzację mieszków.

Część witamin i minerałów ma oficjalnie zatwierdzone oświadczenia zdrowotne dotyczące włosów, skóry i paznokci, co daje solidną podstawę, by oczekiwać określonego wpływu na ich kondycję. Biotyna, cynk i selen pomagają zachować zdrowe włosy, a cynk dodatkowo wspiera paznokcie i skórę. Miedź pomaga utrzymać prawidłową pigmentację włosów, wspierając ich naturalny kolor. Witamina C bierze udział w prawidłowej produkcji kolagenu, a tym samym wpływa na strukturę skóry otaczającej mieszki włosowe.

Część producentów decyduje się na przeprowadzenie własnych badań na swoich formułach lub na użytych w nich markowych surowcach, jak konkretne peptydy kolagenowe. Takie projekty potrafią pokazać np. wzrost grubości łodygi włosa po kilku miesiącach suplementacji albo zmniejszenie wypadania w badaniu obserwacyjnym. Trzeba jednak mieć świadomość, że nie jest to standard w branży, a nawet jeśli badanie istnieje, często obejmuje stosunkowo niewielką grupę ochotników i ma ograniczony czas trwania.

Są sytuacje, w których suplementy na włosy mogą realnie wesprzeć terapię lub codzienną pielęgnację, oraz takie, w których ich rola jest mocno ograniczona:

• diety niedoborowe i restrykcyjne (np. bardzo niskokaloryczne, monotonne menu, mało białka) – dobrze dobrany suplement z białkiem, żelazem, cynkiem, witaminami z grupy B i kwasami omega-3 może uzupełnić braki i poprawić odżywienie mieszków,
• okresy zwiększonego zapotrzebowania na składniki odżywcze, jak okres poporodowy czy przewlekły stres – preparat wzmacniający włosy może wtedy zmniejszyć nasilenie telogenowego wypadania, choć nie wyeliminuje go całkowicie,
• przewlekłe choroby, rekonwalescencja, intensywne obciążanie włosów stylizacją lub koloryzacją – wsparcie od środka w postaci biotyny, cynku, selenu, MSM i kolagenu może poprawić odporność na uszkodzenia mechaniczne.
• łysienie androgenowe czy dziedziczne, długotrwałe nieleczone choroby tarczycy, poważne choroby autoimmunologiczne – w takich przypadkach suplementy mają głównie znaczenie uzupełniające i nie zastąpią leków ani zabiegów dobranych przez lekarza czy trychologa,
• zaawansowane bliznowaciejące choroby skóry głowy – tutaj kluczowe jest szybkie leczenie dermatologiczne, a suplement można rozważać dopiero jako wsparcie ogólne organizmu,
• wypadanie włosów po agresywnej chemioterapii lub radioterapii – suplementacja może przydać się na etapie regeneracji, ale nie powstrzyma samego skutku działania leków cytostatycznych.

Realistyczny harmonogram działania suplementów na włosy zakłada cierpliwość, bo cykl życia włosa jest długi. Pierwsze, delikatne zmiany – mniejsza łamliwość, mniej włosów na szczotce – często zauważysz po ok. 2–3 miesiącach systematycznego stosowania, jeśli preparat jest dobrze dobrany do Twoich potrzeb. Pełniejszą ocenę działania warto przeprowadzić po 4–6 miesiącach regularnej kuracji, stosując dawki zalecane przez producenta i równolegle dbając o dietę, sen oraz redukcję stresu.

Jak działają suplementy na włosy na poziomie mieszków włosowych?

Mieszek włosowy to niewielka struktura w skórze, w której powstaje i rośnie włos. Każdy włos przechodzi cykl życia, który obejmuje fazę anagenu (wzrostu), katagenu (przejściową) i telogenu (spoczynku i wypadania). U zdrowej osoby około 80–85% włosów znajduje się w fazie anagenu, niewielki odsetek w katagenie, a 10–15% w telogenie, co przekłada się na fizjologiczną utratę mniej więcej 70–100 włosów dziennie. Kiedy proporcje te mocno się zmieniają, zaczynasz widzieć na głowie wyraźne przerzedzenie.

Mieszki włosowe należą do tkanek o jednym z najwyższych poziomów metabolizmu w organizmie i bardzo szybko reagują na niedobór składników odżywczych. Zbyt mała ilość białka, aminokwasów siarkowych, witamin z grupy B, żelaza, cynku, magnezu, niektórych kwasów tłuszczowych czy antyoksydantów może skracać fazę anagenu i przyspieszać przechodzenie włosa do fazy telogenu. W praktyce oznacza to, że włosy rosną krócej, stają się cieńsze, a więcej z nich przechodzi do fazy wypadania w tym samym czasie.

Do grup składników, które w szczególny sposób wpływają na mieszki włosowe i które warto widzieć w dobrze przemyślanym suplemencie, należą:

• aminokwasy siarkowe, takie jak L-cysteina, L-metionina, L-cystyna – to z nich powstaje keratyna, główny budulec łodygi włosa, dlatego suplementy z tymi aminokwasami mogą wspierać grubość i spójność struktury włosa,
• cynk oraz żelazo – cynk jest potrzebny do prawidłowych podziałów komórkowych w macierzy włosa i wpływa na pracę gruczołów łojowych, a żelazo i ferrytyna odpowiadają za dotlenienie cebulek poprzez udział w transporcie tlenu,
• magnez i witaminy z grupy B (B2, B3, B6, B12, kwas foliowy) – biorą udział w przemianach energetycznych w komórkach mieszków, wpływając na tempo ich podziałów oraz regenerację,
• antyoksydanty, takie jak witamina C, witamina E, wybrane polifenole z ekstraktu z zielonej herbaty czy owoców jagodowych – chronią komórki mieszków przed stresem oksydacyjnym, który nasila się m.in. przy paleniu papierosów, dużym stresie czy nadmiernej ekspozycji na UV,
• kolagen i peptydy kolagenowe – wspierają strukturę skóry otaczającej mieszki, poprawiają jej sprężystość i mogą pośrednio wpływać na mikrokrążenie oraz jakość zakotwiczenia włosa.

Dobrze skomponowany suplement na włosy może wspierać wydłużenie fazy anagenu, poprawę odżywienia mieszków i zwiększenie odporności łodygi na złamania oraz rozdwajanie. Takie działanie jest szczególnie widoczne u osób, u których wcześniej występowały niedobory składników pokarmowych. Trzeba jednak jasno powiedzieć, że nawet najlepsza kombinacja biotyny, cynku, selenu, MSM i kolagenu nie zastąpi leczenia przyczynowego w poważnych schorzeniach, takich jak łysienie androgenowe czy nieleczone choroby tarczycy – tu niezbędna jest współpraca z lekarzem lub trychologiem.

Jakie badania potwierdzają działanie kolagenu i innych składników na włosy?

Na rynku dostępnych jest wiele suplementów z kolagenem i mieszankami witaminowo-mineralnymi, ale liczba dobrze zaprojektowanych badań klinicznych oceniających bezpośrednio wpływ tych preparatów na włosy wciąż jest ograniczona. Część danych pochodzi z badań na wybranych, markowych surowcach, część z analiz dotyczących konkretnych niedoborów, jak brak biotyny czy żelaza. Wyników takich prac nie można automatycznie przenosić na wszystkie suplementy dostępne w aptece.

Przykładem przebadanego surowca są peptydy kolagenowe VERISOL®. W jednym z badań osoby suplementujące dziennie 2500 mg peptydów VERISOL® przez około cztery miesiące zanotowały wzrost grubości włosów w porównaniu z grupą kontrolną. Dodatkowe testy in vitro na komórkach mieszków włosowych pokazały zwiększone tempo ich proliferacji po kontakcie z tymi peptydami. Należy jednak podkreślić, że dotyczy to konkretnego typu peptydów kolagenowych, w określonej dawce i czasie suplementacji.

Inna grupa badań dotyczy niedoborów takich składników jak biotyna, cynk, żelazo czy selen. W wielu pracach obserwowano, że u osób z nasilonym wypadaniem włosów stwierdza się niższe stężenie tych pierwiastków lub witamin we krwi, a ich suplementacja poprawiała sytuację głównie wtedy, gdy niedobór był wcześniej potwierdzony badaniami. U osób z prawidłowym poziomem danego składnika dodatkowa wysoka dawka często nie dawała już widocznego efektu.

Istnieją także badania nad kompleksami składników – połączeniami aminokwasów, MSM, ekstraktów roślinnych (np. skrzyp, bambus, palmy sabałowej, zielonej herbaty) oraz witamin i minerałów. Często są to prace zainicjowane przez producentów danego preparatu, prowadzone na kilkudziesięcioosobowych grupach przez 3–6 miesięcy. Nierzadko wykazują poprawę gęstości włosów, zmniejszenie ich wypadania w ocenie subiektywnej czy poprawę parametrów w trichoskopii, ale poziom szczegółowości metod i kontrola placebo bywa różna.

Pojedyncze badanie kliniczne na konkretnym surowcu nie oznacza automatycznie, że każdy suplement z kolagenem, biotyną czy cynkiem zadziała tak samo – znaczenie mają dawka, forma chemiczna, czas stosowania oraz Twój ogólny stan zdrowia.

Jak wybrać suplement na włosy który naprawdę działa?

Dobór suplementu na włosy warto zacząć nie od półki w drogerii, ale od spokojnej analizy, co się z Twoimi włosami dzieje i dlaczego. Najpierw dobrze jest ustalić przyczynę problemu – czy dominuje wypadanie, łamliwość, brak blasku, przetłuszczanie, czy może przerzedzenie partii czołowej. Na tej podstawie, połączonej z wynikami badań i opinią lekarza, dietetyka lub trychologa, można dopiero szukać preparatu, którego skład odpowiada realnym potrzebom organizmu, a nie tylko atrakcyjnej reklamie albo niskiej cenie.

Pomocny może być prosty plan postępowania, który krok po kroku prowadzi od obserwacji do wyboru konkretnego typu suplementu:

• dokładne określenie problemu: nasilone wypadanie, łamliwość i rozdwajanie, spowolniony wzrost, utrata gęstości, matowość lub problemy ze skórą głowy,
• konsultacja z lekarzem, dermatologiem albo trychologiem przy objawach takich jak gwałtowne przerzedzenie, prześwity skóry, wypadanie garściami czy towarzyszące symptomy ogólne,
• wykonanie podstawowych badań (morfologia, żelazo i ferrytyna, hormony tarczycy, czasem poziom witaminy D, cynku, selenu) i omówienie wyników ze specjalistą,
• wybór kategorii produktu: klasyczny kompleks „włosy-skóra-paznokcie”, preparat kolagenowy, formuła z dominacją aminokwasów i MSM, produkt z kwasami omega-3 lub mieszanka ziołowa,
• szczegółowe porównanie składu – sprawdzenie, czy preparat zawiera istotne dawki biotyny, cynku, selenu, miedzi, aminokwasów, kolagenu, krzemu, a nie tylko ich śladowe ilości,
• ocena opłacalności, czyli policzenie realnego kosztu dziennej porcji kuracji, a nie tylko sugerowanej ceny za opakowanie.

Przy wyborze suplementu liczą się także Twoje nawyki i styl życia. Jeśli trudno Ci łykać kilka tabletek dziennie, wieloskładnikowy preparat w kapsułkach typu „4 razy dziennie” może szybko wylądować na dnie szuflady. Dla części osób wygodniejszy będzie proszek do rozpuszczenia w wodzie, na przykład kolagen do picia, inni wolą płyn albo małą kapsułkę. Warto zwrócić uwagę, czy formuła jest wegańska, pozbawiona glutenu i laktozy, jeśli z jakichś względów ich unikasz, oraz gdzie dany produkt jest wytwarzany.

Często najprostsze formuły, zawierające dobrze przebadane składniki w sensownych dawkach, działają bardziej przewidywalnie niż bardzo rozbudowane mieszanki z kilkunastoma substancjami w ilościach śladowych. Preparat, który dostarcza np. odpowiedniej dawki biotyny, cynku, selenu i aminokwasów siarkowych, może w praktyce lepiej wspierać włosy niż produkt z trzydziestoma składnikami, z których każdy występuje w ilości dalekiej od wartości wykorzystywanych w badaniach czy zbliżonych do dziennego zapotrzebowania.

Jakie witaminy i minerały powinien zawierać dobry suplement na włosy?

W literaturze naukowej opisano kilka grup witamin i minerałów, które mają wyraźny wpływ na utrzymanie zdrowych włosów, skóry i paznokci. Warto szukać ich zarówno w dobrze zbilansowanej diecie, jak i w składzie suplementów na włosy, bo wtedy działasz na problem z dwóch stron. Szczególnie istotne są tu witaminy z grupy B, witamina C, wybrane witaminy rozpuszczalne w tłuszczach oraz pierwiastki śladowe związane z metabolizmem mieszków.

W suplementach wspierających włosy dobrze, gdy pojawia się kilka z poniższych witamin:

• Biotyna – pomaga zachować zdrowe włosy i skórę, wspiera syntezę keratyny; jej dobrymi źródłami w diecie są wątróbka, żółtka jaj, drożdże, orzechy, produkty pełnoziarniste, szpinak i awokado,
• Witamina C – uczestniczy w prawidłowej produkcji kolagenu oraz działa jako silny antyoksydant; znajdziesz ją w owocach jagodowych, cytrusach, papryce, czarnej porzeczce i owocach dzikiej róży,
• Witamina A – pomaga utrzymać zdrową skórę, wpływa na proces rogowacenia naskórka; jej źródłami są wątróbka, żółtka jaj, masło, sery dojrzewające, marchew, dynia, słodkie ziemniaki, jarmuż i morele,
• Witamina B2 (ryboflawina) – wspiera prawidłowy stan skóry i błon śluzowych; występuje w mleku, serach, jogurtach, jajach, mięsie, pełnoziarnistych zbożach i zielonych warzywach liściastych,
• Witamina B3 (niacyna) – pomaga zachować zdrową skórę, wpływa na metabolizm energetyczny; obecna w mięsie, rybach, wątróbce, orzechach ziemnych, nasionach słonecznika i pełnoziarnistych produktach zbożowych,
• witaminy B6, B12 i kwas foliowy – biorą udział w podziałach komórkowych i wytwarzaniu erytrocytów, co wpływa pośrednio na dotlenienie tkanek, w tym mieszków włosowych.

Oprócz witamin ważną grupę stanowią minerały, które wspierają strukturę włosa i funkcjonowanie skóry głowy. W dobrym suplemencie na włosy warto zwrócić uwagę na takie składniki:

• Cynk – pomaga zachować zdrowe włosy, skórę i paznokcie, uczestniczy w produkcji keratyny i regulacji pracy gruczołów łojowych; jego dobrymi źródłami są ostrygi, wątróbka, mięso, sery i jaja, a w diecie roślinnej pestki dyni, sezam, kakao i rośliny strączkowe,
• Selen – wspiera zdrowe włosy i paznokcie, neutralizuje wolne rodniki dzięki udziałowi w enzymach antyoksydacyjnych; najwięcej selenu dostarczają orzechy brazylijskie, ryby, podroby, drób i jaja,
• Miedź – pomaga utrzymać prawidłową pigmentację włosów i skóry; znajdziesz ją w podrobach, owocach morza, kakao, pestkach dyni, nasionach słonecznika i roślinach strączkowych,
• Jod – wpływa na prawidłowe funkcjonowanie tarczycy, a pośrednio na tempo wzrostu włosów; dobrymi źródłami są ryby morskie, owoce morza, algi i jodowana sól kuchenna,
• Żelazo – niski poziom żelaza i ferrytyny często wiąże się ze wzmożonym wypadaniem włosów, zwłaszcza u kobiet; żelazo znajdziesz w czerwonym mięsie, wątróbce, jajach, roślinach strączkowych i zielonych warzywach liściastych,
• Magnez – jego niedobór może objawiać się większą łamliwością i rozdwajaniem końcówek, a także skróceniem fazy anagenu; obecny jest w orzechach, nasionach, kakao, pełnych ziarnach i zielonych warzywach,
• Krzem i krzemionka – wpływają na elastyczność i wytrzymałość włosów, często występują w suplementach jako ekstrakt z pędów bambusa lub ekstrakt z ziela skrzypu.

Poza klasycznymi witaminami i minerałami, w suplementach na włosy warto szukać innych składników, które wspierają strukturę skóry i włosów. Aminokwasy siarkowe (L-cysteina, L-metionina), MSM jako forma siarki organicznej, keratyna, kolagen rybi lub wołowy, krzemionka z bambusa czy skrzypu oraz kwasy omega-3 pomagają wzmocnić łodygę włosa, poprawić jej elastyczność i odporność na uszkodzenia. Takie połączenia widać choćby w formułach typu Solgar Włosy, Skóra, Paznokcie czy Maxi Krzem Gold.

Dawki składników w suplemencie powinny być zbliżone do tych, które pojawiają się w badaniach lub stanowić istotną część zalecanego dziennego spożycia, a nie jedynie śladowy dodatek. Kiedy na etykiecie widzisz biotynę 2500 μg albo cynk 10–15 mg, masz szansę na realne wsparcie organizmu. Gdy któryś składnik wymieniono na końcu długiej listy bez podania ilości lub z dawką na poziomie kilku procent RWS, jego udział w działaniu preparatu będzie marginalny.

Jak ocenić jakość składu i wybrać bezpieczny suplement na włosy?

Jakość suplementu na włosy nie sprowadza się do samej obecności znanych nazw na etykiecie. Liczy się forma chemiczna składników (np. cytrynian cynku zamiast tlenku), stopień standaryzacji ekstraktów roślinnych, liczba i rodzaj dodatków technologicznych, a także wiarygodność producenta. Produkt wytwarzany w warunkach dobrej praktyki produkcyjnej w krajach Unii Europejskiej zazwyczaj podlega bardziej rygorystycznym kontrolom niż anonimowe preparaty z niejasnym pochodzeniem.

Analizując etykietę, warto zwrócić uwagę na kilka elementów, które pomogą odróżnić dopracowany preparat od przeciętnego:

• dokładne dawki składników na porcję i procent RWS (referencyjnych wartości spożycia), a nie tylko ich nazwy wymienione w długim ciągu,
• formy chemiczne – np. cytrynian lub glukonian cynku zamiast gorzej przyswajalnego tlenku, dobrze tolerowane formy żelaza, metylowane formy folianu,
• obecność standaryzowanych ekstraktów roślinnych, np. ekstraktu z pędów bambusa z podaną zawartością krzemionki, ekstraktu z ziela skrzypu o określonej ilości składników aktywnych, AnaGain z pędów młodego grochu,
• liczbę i typ substancji pomocniczych – im mniej zbędnych barwników, wybielaczy, przeciwzbrylaczy i słodzików, tym lepiej dla organizmu i przewidywalności działania.

Dla wielu osób ważnym wyróżnikiem jakości są markowe, przebadane surowce, takie jak peptydy kolagenowe VERISOL®, TrueMarine w kolagenach rybich, OptiMSM jako standaryzowana forma MSM czy opatentowane ekstrakty roślinne typu AnaGain. Obecność takiego składnika może świadczyć o większej dbałości producenta o skuteczność formuły, choć wyższa cena nie zawsze idzie w parze z proporcjonalnie wyższą jakością – czasem płacisz głównie za marketing i rozpoznawalne logo.

Są też sytuacje, w których do suplementów na włosy trzeba podejść ze szczególną ostrożnością, a czasem wręcz zrezygnować z samodzielnego eksperymentowania:

• ciąża i karmienie piersią – wiele preparatów z wysokimi dawkami witaminy A, selenu czy jodu nie jest wtedy zalecanych, skład warto każdorazowo konsultować z lekarzem prowadzącym,
• choroby tarczycy przy suplementach zawierających jod – nadmiar tego pierwiastka może zaburzać funkcjonowanie tarczycy u osób z autoimmunologicznymi chorobami,
• stosowanie leków przeciwzakrzepowych i zaburzenia krzepnięcia przy wysokich dawkach kwasów omega-3 – w takich przypadkach suplementację należy koniecznie omówić z lekarzem,
• ryzyko nadmiaru witaminy A, selenu czy żelaza przy jednoczesnym przyjmowaniu kilku preparatów „włosy-skóra-paznokcie”, multiwitamin i odżywek specjalistycznych,
• poważne choroby nerek i wątroby – w tych sytuacjach każda dodatkowa suplementacja powinna być planowana bardzo ostrożnie.

Przed włączeniem kilku różnych suplementów na włosy zawsze policz łączną dawkę kluczowych składników, takich jak biotyna, żelazo, selen, witamina A czy cynk, żeby nie doprowadzić do przewlekłego przedawkowania.

Na koniec warto zwrócić uwagę na certyfikaty jakości (np. GMP, HACCP), miejsce produkcji (np. kraje Unii Europejskiej), przejrzystość producenta w opisie składu i dawek oraz opinie specjalistów – lekarzy, dietetyków, trychologów. Dobrze, gdy firma jasno komunikuje, jakie badania stoją za jej produktami i nie obiecuje efektów, których suplement diety po prostu dać nie może.

Nadmierne wypadanie włosów – kiedy suplementy mogą pomóc?

Na głowie przeciętnego człowieka rośnie około 100–150 tysięcy włosów, z czego każdego dnia naturalnie wypada mniej więcej 70–100. Ten fizjologiczny ubytek wynika z cyklu życia włosa i sam w sobie nie oznacza choroby. Problem pojawia się wtedy, gdy włosów na szczotce, w odpływie prysznica czy na poduszce zaczyna być wyraźnie więcej, pasma szybko się przerzedzają, a skóra głowy staje się coraz bardziej widoczna – wtedy warto traktować sytuację jako sygnał ostrzegawczy.

U kobiet wypadanie włosów często wydaje się bardziej dramatyczne niż u mężczyzn, nawet przy podobnej liczbie utraconych włosów. Dzieje się tak, bo długie kosmyki zajmują więcej miejsca na szczotce czy w odpływie i robią większe wrażenie wizualne. Ciemne włosy też są znacznie lepiej widoczne na jasnej pościeli czy ubraniu niż jasny blond, co może potęgować subiektywne poczucie, że „lecą garściami”, choć obiektywnie skala zjawiska jest mniejsza.

Warto przyjrzeć się sytuacji bliżej i rozważyć diagnostykę oraz konsultację lekarską lub trychologiczną, jeśli obserwujesz:

• gwałtowne przerzedzenie włosów w krótkim czasie, często w ciągu kilku tygodni,
• pojawianie się widocznych prześwitów skóry głowy, zwłaszcza w okolicy przedziałka, czoła lub czubka,
• wypadanie włosów garściami podczas mycia lub czesania, zdecydowanie większe niż wcześniej,
• towarzyszące objawy ogólne, takie jak osłabienie, chudnięcie, kołatanie serca, uczucie zimna, zaburzenia miesiączkowania lub inne niepokojące symptomy.

Suplementy mogą realnie pomóc zwłaszcza wtedy, gdy wypadanie włosów wiąże się z niedoborami żywieniowymi, dietą ubogą w białko i mikroelementy, okresem dużego stresu lub przebytej choroby. Uzupełnienie żelaza, cynku, selenu, witamin z grupy B czy kwasów omega-3 może wtedy poprawić odżywienie mieszków i zahamować nadmierne przechodzenie włosów w fazę telogenu. Nie zastąpi jednak leczenia przyczynowego w chorobach skóry głowy, chorobach autoimmunologicznych czy poważnych zaburzeniach hormonalnych, gdzie podstawą działania są leki i specjalistyczna terapia.

Jakie są najczęstsze przyczyny nadmiernego wypadania włosów?

Nadmierne wypadanie włosów to zjawisko wieloczynnikowe, najczęściej będące wynikiem działania kilku elementów naraz, a nie jednego „winowajcy”. Żeby podejść do problemu skutecznie, trzeba spojrzeć szerzej na stan zdrowia, dietę, stres, przyjmowane leki, zabiegi kosmetyczne i sposób pielęgnacji. Czasem wystarczy poprawa jednego obszaru, ale częściej potrzebne są równoległe działania w kilku sferach.

Do najczęstszych grup przyczyn wypadania włosów należą:

• czynniki genetyczne i wiek – łysienie androgenowe u kobiet i mężczyzn, przerzedzanie się włosów po 60. roku życia,
• zaburzenia hormonalne – ciąża, okres poporodowy, menopauza, niedoczynność lub nadczynność tarczycy, zespół policystycznych jajników,
• czynniki żywieniowe – zbyt niskie spożycie białka, restrykcyjne diety redukcyjne, długotrwały deficyt kaloryczny, niedobory żelaza, cynku, witamin z grupy B czy witaminy D,
• stres i używki – przewlekły stres psychiczny, palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, niedosypianie,
• choroby przewlekłe i leki – m.in. przyjmowanie cytostatyków, retinoidów, niektórych beta-blokerów, heparyny oraz innych preparatów wpływających na podziały komórkowe,
• zabiegi chirurgiczne w narkozie, ciężkie infekcje, wysoka gorączka – często kilka miesięcy po takim epizodzie obserwuje się tzw. telogenowe wypadanie włosów,
• czynniki mechaniczne i środowiskowe – ciasne upięcia, agresywna stylizacja, częste rozjaśnianie, nadmierne promieniowanie UV, wysoka temperatura suszarki czy prostownicy.

W diagnostyce nadmiernego wypadania włosów duże znaczenie mają badania laboratoryjne, które pomagają ustalić, czy problem ma związek z niedoborami czy zaburzeniami hormonalnymi. Zazwyczaj warto wykonać morfologię krwi, oznaczyć poziom żelaza i ferrytyny, TSH oraz ewentualnie inne hormony tarczycy, a w razie potrzeby także stężenie witaminy D, cynku czy selenu. Na tej podstawie lekarz może ocenić, czy suplementacja jest zasadna i jakie składniki wymagają uzupełnienia.

Jeśli wypadanie włosów trwa długo, postępuje szybko albo towarzyszą mu inne niepokojące objawy, pierwszym krokiem powinna być konsultacja z lekarzem, dermatologiem lub trychologiem. Suplementy warto wtedy traktować jako element wspierający terapię, a nie zamiennik profesjonalnego leczenia – dobra kuracja często łączy w sobie leki działające bezpośrednio na przyczynę oraz rozsądną suplementację poprawiającą ogólny stan organizmu.

Czego może brakować w organizmie gdy wypadają włosy?

Jedną z częstszych przyczyn telogenowego wypadania włosów jest dieta jednostronna, uboga w pełnowartościowe białko, witaminy i składniki mineralne. Mieszki włosowe wymagają stałego dopływu energii i mikroskładników, aby ich komórki mogły intensywnie się dzielić i produkować nowe włosy. Gdy organizm otrzymuje za mało żelaza, cynku, magnezu, kwasów tłuszczowych czy witamin z grupy B, skraca fazę anagenu i „oszczędza” zasoby, co może prowadzić do przerzedzenia i osłabienia włosów.

Niedobór niektórych składników odżywczych szczególnie często wiąże się z pogorszeniem kondycji włosów:

• Żelazo – zbyt niski poziom sprzyja wzmożonemu wypadaniu, osłabieniu i matowości włosów, a także uczuciu zmęczenia i bladości skóry,
• Cynk – jego brak zaburza produkcję keratyny i pracę gruczołów łojowych, co może dawać łojotok, łupież, przerzedzenie i gorszy wygląd włosów,
• Magnez – niedobór może prowadzić do skrócenia fazy wzrostu włosa, kruszenia się końcówek i rozdwajania,
• Białko – zbyt niska podaż w diecie skutkuje słabszą strukturą włosa, większą łamliwością i zmniejszoną gęstością,
• kwasy tłuszczowe omega-3 – ich brak wpływa na suchość skóry, skłonność do stanów zapalnych skóry głowy oraz gorsze odżywienie mieszków,
• wybrane witaminy z grupy B i witamina D – przy niskim poziomie obserwuje się częściej nasilenie telogenowego wypadania i osłabienie włosów.

Na niektóre niedobory bardziej narażone są konkretne grupy osób, dlatego u nich suplementacja bywa częściej wskazana, oczywiście po wykonaniu badań:

• kobiety z obfitymi miesiączkami oraz w ciąży – szczególnie na niedobory żelaza i czasem kwasu foliowego,
• osoby starsze i intensywnie trenujące – częściej obserwuje się u nich braki żelaza i magnezu,
• osoby na restrykcyjnych dietach redukcyjnych lub nieprzemyślanej diecie wegańskiej – zagrożone niedoborem białka, żelaza, cynku i witamin z grupy B,
• osoby jedzące mało ryb i produktów morskich – narażone na niedobory kwasów omega-3 oraz jodu.

Przed rozpoczęciem intensywnej suplementacji konkretnych składników, zwłaszcza tak wrażliwych jak żelazo, cynk, selen czy witamina D, dobrze jest wykonać badania laboratoryjne i skonsultować wynik z lekarzem. Tylko wtedy masz szansę uniknąć zarówno przewlekłego niedoboru, jak i nadmiaru, który w przypadku niektórych pierwiastków bywa równie niebezpieczny.

Ranking suplementów na włosy – które formuły warto rozważyć?

Przygotowując ranking suplementów na włosy, można zestawić produkty dostępne na rynku pod kątem składu, dawek aktywnych składników, jakości surowców, stosunku cena/jakość oraz opinii użytkowników i specjalistów. Taki przegląd ma charakter informacyjny – ma ułatwić porównanie opcji, a nie stanowić reklamy konkretnych marek. Ostateczny wybór zawsze powinien uwzględniać Twoją sytuację zdrowotną, wyniki badań oraz preferencje dotyczące formy preparatu.

W zestawieniu warto uwzględnić różne typy preparatów, bo inne potrzeby ma osoba po ciąży, inne ktoś z bardzo słabymi paznokciami, a jeszcze inne osoba szukająca głównie wsparcia kolagenu:

• klasyczne kompleksy „włosy-skóra-paznokcie” z witaminami, minerałami i aminokwasami,
• preparaty z dominującą rolą kolagenu i peptydów kolagenowych,
• formuły nastawione głównie na aminokwasy siarkowe i MSM,
• produkty ziołowe z ekstraktami typu skrzyp, bambus, pokrzywa, palma sabałowa,
• mieszanki z kwasami omega-3, wspierające nie tylko włosy, ale także skórę i układ sercowo-naczyniowy.

Wśród popularnych i często wybieranych suplementów na włosy znajdują się m.in. Body ReBeauty, CollUp marki Colway International, Kerabione Booster, Solgar Włosy, Skóra, Paznokcie, Olimp Innovum Silica Max, Maxi Krzem Gold, Merz Spezial Hair Capsules, Natu.Care Formuła Włosy czy SEMA Lab Włosy, Skóra, Paznokcie. Każdy z nich ma nieco inną filozofię składu, dlatego warto przyjrzeć się im osobno.

Body ReBeauty to suplement często wymieniany w kontekście wzmocnienia włosów, skóry i paznokci, szczególnie wśród osób szukających formuły opartej na roślinnych ekstraktach. Preparat zawiera m.in. biotynę, cynk i selen, czyli trio bezpośrednio związane z utrzymaniem zdrowych włosów. W składzie znajdują się także ekstrakty, m.in. ekstrakt z pędów bambusa standaryzowany na krzemionkę oraz ekstrakt z pokrzywy, co uzupełnia działanie mineralne i antyoksydacyjne.

Dla wielu osób istotne jest, że Body ReBeauty to produkt odpowiedni dla wegan i wegetarian, ponieważ nie zawiera składników pochodzenia zwierzęcego. Jedno opakowanie zwykle wystarcza na około dwa miesiące suplementacji, a dzienny koszt porcji to w przybliżeniu około 1,29 zł, co daje korzystny stosunek ceny do jakości. Taka formuła dobrze sprawdza się jako codzienne wzmocnienie przy diecie, która nie zawsze dostarcza pełnego zestawu mikroelementów.

W praktyce warto zwrócić uwagę na następujące mocne strony i ograniczenia tego preparatu:

• plus: połączenie biotyny, cynku i selenu z ekstraktami roślinnymi, w tym bambusem bogatym w krzemionkę,
• plus: wegańskie kapsułki i brak składników odzwierzęcych, co ułatwia stosowanie przy diecie roślinnej,
• plus: długi czas stosowania z jednego opakowania i przystępny koszt dziennej porcji,
• minus: brak kolagenu może być minusem dla osób, które chcą mieć ten składnik w jednej kapsułce,
• minus: przy ciężkich niedoborach żelaza czy witaminy D konieczne będzie sięgnięcie po dodatkowe, celowane preparaty.

CollUp od Colway International to suplement, który łączy klasyczne mikroskładniki dla włosów z liofilizowanym kolagenem rybim. W składzie znajdziesz m.in. biotynę, cynk i selen, a także kwas alfa-liponowy i ekstrakt z owoców borówki, co nadaje preparatowi silniejszy profil antyoksydacyjny. Takie połączenie ma wspierać zarówno strukturę włosów, jak i skórę, która stanowi ich „grunt” do wzrostu.

Koszt dziennej porcji CollUp jest wyższy niż w przypadku Body ReBeauty i wynosi około 2,31 zł, co wynika m.in. z obecności kolagenu rybiego. Preparat może być szczególnie interesujący dla osób, które chcą połączyć wsparcie włosów z ogólną poprawą jędrności skóry i nie mają przeciwwskazań do stosowania produktów odzwierzęcych.

Przy ocenie CollUp warto uwzględnić takie aspekty:

• plus: obecność liofilizowanego kolagenu rybiego obok biotyny, cynku i selenu,
• plus: dodatek kwasu alfa-liponowego i ekstraktu z borówki, które wzmacniają działanie antyoksydacyjne,
• plus: kompleksowe wsparcie nie tylko włosów, ale też skóry i paznokci,
• minus: wyższy koszt dziennej porcji w porównaniu z niektórymi kompleksami,
• minus: niewegańskie pochodzenie kolagenu, co wyklucza preparat u osób na diecie ściśle roślinnej.

Kerabione Booster to suplement w kapsułkach olejowych, nastawiony przede wszystkim na wsparcie wzrostu włosów i ich pigmentacji. W jego składzie znajdują się kwasy omega-3, ekstrakt z palmy sabałowej, olej z wiesiołka (źródło kwasu gamma-linolenowego), a także witaminy A i E oraz miedź. Taki profil składu łączy działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne i wspierające kolor włosów.

Kerabione Booster może być dobrym wyborem dla osób, które chcą dołożyć do swojej rutyny nie tylko witaminy, ale też kwasy tłuszczowe, a jednocześnie nie przepadają za proszkami. Włączenie palmy sabałowej bywa szczególnie interesujące przy problemach z przetłuszczaniem się skóry głowy i łojotokiem, choć jej działanie nie jest równoznaczne z leczeniem łysienia androgenowego.

Analizując ten produkt, możesz wziąć pod uwagę następujące kwestie:

• plus: obecność kwasów omega-3, oleju z wiesiołka i palmy sabałowej w jednej kapsułce,
• plus: obecność miedzi wspierającej pigmentację włosów oraz witamin A i E jako antyoksydantów,
• plus: wygodne dawkowanie – jedna kapsułka dziennie,
• minus: brak typowych składników mineralnych dla włosów, jak cynk czy selen, wymaga ewentualnego łączenia z innym preparatem,
• minus: kapsułki olejowe mogą nie odpowiadać osobom z wrażliwym przewodem pokarmowym.

Solgar Włosy, Skóra, Paznokcie to znany kompleks o rozbudowanym składzie, w którym mocno postawiono na MSM (metylosulfonylometan), aminokwasy i składniki mineralne w dobrze przyswajalnych formach. Preparat zawiera MSM, proszek z czerwonych alg, L-prolinę i L-lizynę, a także witaminę C, cynk i miedź. Taki zestaw wspiera produkcję kolagenu, chroni komórki przed stresem oksydacyjnym i działa na strukturę włosów od strony keratyny.

Dużym atutem jest fakt, że produkt marki Solgar jest odpowiedni dla wegan, pozbawiony cukru, soli i składników odzwierzęcych. Jedno opakowanie zwykle wystarcza na około 2 miesiące stosowania, przy dawkowaniu dwóch tabletek dziennie. Dla wielu osób to propozycja pierwszego wyboru, gdy chcą jednocześnie zadbać o włosy, skórę i paznokcie oraz ogólną kondycję skóry.

Najważniejsze plusy i ograniczenia preparatu Solgar można ująć następująco:

• plus: bardzo przemyślany skład z MSM, aminokwasami i minerałami w dobrze tolerowanych formach,
• plus: formuła odpowiednia dla wegan, bez składników odzwierzęcych,
• plus: wydajne opakowanie wystarczające na 2 miesiące kuracji,
• minus: cena wyższa niż w przypadku najprostszych kompleksów,
• minus: dla części osób tabletki mogą wydawać się duże i mniej wygodne do połykania.

Olimp Innovum Silica Max to produkt polskiej marki Olimp, łączący ekstrakt z ziela skrzypu, ekstrakt z pokrzywy, cystynę oraz szeroki zestaw witamin i minerałów, w tym biotynę, cynk, witaminy A, C, E i z grupy B. Skrzyp dostarcza krzemionki, a pokrzywa wspiera mineralizację i mikrokrążenie w skórze głowy. Cynk i miedź wspomagają kondycję i pigmentację włosów, a witamina C wspiera syntezę kolagenu.

Preparat jest ciekawą propozycją dla osób, które szukają połączenia roślinnych ekstraktów z klasycznym zestawem witaminowo-mineralnym w jednym tabletce dziennie. Sprawdza się jako codzienne wsparcie przy cienkich, osłabionych włosach, którym brakuje sprężystości i blasku.

Warto zwrócić uwagę na następujące cechy Innovum Silica Max:

• plus: solidne dawki biotyny, cynku, witamin A, C, E oraz bogaty skład roślinny,
• plus: jedna tabletka dziennie ułatwia regularne stosowanie,
• plus: dobra dostępność w aptekach i drogeriach,
• minus: obecność wielu składników może sprzyjać nakładaniu się dawek z innymi preparatami multiwitaminowymi,
• minus: produkt nie jest wegański, co może mieć znaczenie dla części osób.

Maxi Krzem Gold to kompleksowy suplement ukierunkowany na dostarczenie krzemionki, aminokwasów siarkowych, witamin z grupy B i kilku składników strukturalnych. Jedna kapsułka zawiera ekstrakt z pędów bambusa dostarczający 35 mg krzemionki, L-cysteinę, L-lizynę, L-metioninę, a także biotynę w dawce 2500 μg, kwas foliowy, witaminę B12, kwas pantotenowy, kolagen, MSM i kwas hialuronowy. Taka mieszanka ma wspierać elastyczność i regenerację tkanek oraz wytrzymałość włosów.

Maxi Krzem Gold dobrze wpisuje się w potrzeby osób z cienkimi, łamliwymi włosami, które chcą wzmocnić ich strukturę od środka, jednocześnie dbając o skórę i paznokcie. Dzięki wysokiej dawce biotyny i obecności krzemu, preparat bywa wybierany przy problemach z rozdwajaniem końcówek i osłabieniem płytki paznokci.

Przy ocenie Maxi Krzem Gold warto wziąć pod uwagę:

• plus: wysoka dawka biotyny i obecność krzemionki z ekstraktu z pędów bambusa,
• plus: obecność aminokwasów siarkowych, kolagenu, MSM i kwasu hialuronowego w jednej kapsułce,
• plus: dwumiesięczny czas kuracji z jednego opakowania przy dawkowaniu 1 kapsułka dziennie,
• minus: rozbudowany skład może utrudniać łączenie z innymi suplementami bez ryzyka kumulacji dawek,
• minus: niewegańska formuła ze względu na zawartość kolagenu.

Merz Spezial Hair Capsules to preparat nastawiony przede wszystkim na wzmocnienie włosów dzięki połączeniu witamin, mikroelementów, L-cystyny i ekstraktów roślinnych. W składzie znajdziesz m.in. biotynę, cynk, miedź, żelazo, witaminy z grupy B, a także ekstrakt z zielonej herbaty, ekstrakt z papryki oraz ekstrakt z prosa. L-cystyna w wysokiej dawce 450 mg bezpośrednio wspiera syntezę keratyny.

Produkt jest często wybierany przez osoby, którym zależy na ograniczeniu wypadania i poprawie ogólnej kondycji włosów, a które nie mają przeciwwskazań do stosowania preparatów zawierających żelazo. Dawkowanie zazwyczaj wynosi dwie kapsułki dziennie, co zapewnia odpowiednią podaż składników przy regularnym stosowaniu.

Merz Spezial Hair ma kilka charakterystycznych zalet i potencjalnych ograniczeń:

• plus: wysoka zawartość L-cystyny oraz obecność biotyny, cynku i miedzi,
• plus: dodatek ekstraktów roślinnych wzmacniających działanie antyoksydacyjne,
• plus: skoncentrowane dawki witamin z grupy B istotnych dla metaboliz

  FAQ – najczęściej zadawane pytania

  Czym dokładnie są suplementy na włosy i czego mogę po nich oczekiwać?

  Suplement na włosy to środek spożywczy, który ma uzupełniać dietę w brakujące składniki, a nie lek leczący chorobę. Suplementy mogą wspierać wzmocnienie łodygi włosa, zmniejszyć łamliwość, poprawić gęstość baby hair przy niedoborach i odżywić mieszki od środka. Nie zastępują jednak wizyty u lekarza, badań krwi ani diagnozy przyczyn wypadania włosów.

  Jakie kluczowe składniki powinienem szukać w skutecznym suplemencie na włosy?

  W dobrze przemyślanym suplemencie na włosy warto szukać takich składników jak: biotyna, cynk, selen, miedź, witaminy z grupy B, witamina C i witamina A. Ważne są także białkowe składniki strukturalne i ich prekursory, np. aminokwasy siarkowe (L-cysteina, L-metionina), keratyna, MSM czy peptydy kolagenowe, a także ekstrakty roślinne takie jak ekstrakt z pędów bambusa standaryzowany na zawartość krzemionki, ekstrakt z ziela skrzypu czy ekstrakt z pokrzywy.

  Po jakim czasie stosowania suplementów na włosy można zauważyć pierwsze efekty?

  Pierwsze, delikatne zmiany – mniejsza łamliwość, mniej włosów na szczotce – często zauważysz po około 2–3 miesiącach systematycznego stosowania, jeśli preparat jest dobrze dobrany do Twoich potrzeb. Pełniejszą ocenę działania warto przeprowadzić po 4–6 miesiącach regularnej kuracji, stosując dawki zalecane przez producenta.

  W jakich sytuacjach suplementy na włosy są najbardziej pomocne, a kiedy ich działanie jest ograniczone?

  Suplementy mogą realnie wesprzeć terapię przy dietach niedoborowych i restrykcyjnych, w okresach zwiększonego zapotrzebowania na składniki odżywcze (np. okres poporodowy, przewlekły stres) oraz przy przewlekłych chorobach czy intensywnym obciążaniu włosów stylizacją. Ich rola jest jednak mocno ograniczona w przypadku łysienia androgenowego, dziedzicznego, nieleczonych chorób tarczycy, poważnych chorób autoimmunologicznych, zaawansowanych chorób skóry głowy czy wypadania włosów po chemioterapii, gdzie nie zastąpią leczenia medycznego.

  Co powinienem zrobić, zanim wybiorę konkretny suplement na włosy, aby mieć pewność, że będzie dla mnie skuteczny?

  Zanim wybierzesz suplement, zacznij od analizy, co dzieje się z Twoimi włosami i dlaczego. Ustal przyczynę problemu (wypadanie, łamliwość, brak blasku), skonsultuj się z lekarzem, dermatologiem lub trychologiem, zwłaszcza przy gwałtownych objawach. Wykonaj podstawowe badania, takie jak morfologia, żelazo i ferrytyna, hormony tarczycy, a czasem poziom witaminy D, cynku czy selenu. Dopiero na tej podstawie szukaj preparatu, którego skład odpowiada Twoim realnym potrzebom.

  Jakie są najczęstsze przyczyny nadmiernego wypadania włosów i jakich składników odżywczych może wtedy brakować w organizmie?

  Do najczęstszych przyczyn nadmiernego wypadania włosów należą czynniki genetyczne i wiek, zaburzenia hormonalne (ciąża, okres poporodowy, choroby tarczycy), czynniki żywieniowe (zbyt niskie spożycie białka, niedobory żelaza, cynku, witamin z grupy B, witaminy D), przewlekły stres, choroby i leki, a także czynniki mechaniczne. W organizmie często brakuje wtedy żelaza, cynku, magnezu, białka, kwasów tłuszczowych omega-3 oraz wybranych witamin z grupy B i witaminy D.